निळू दामले

न्यूरेंबर्ग. क्रौर्याचा अभ्यास मांडणारा चित्रपट.  ।।  ‘न्यूरेंबर्ग’ ॲमेझॉन प्राईमवर आहे. ।। न्यूरेंबर्ग हे जर्मनीतलं मोठ्ठं शहर. हिटलरनं याच शहरात १९३५ साली,ज्यूविरोधाचा,ज्यू द्वेषाचा,ज्यू छळाचा, ज्यूंचा जगण्याचा अधिकार काढून घेण्याचा, कायदा केला. याच शहरात (आणि इतरत्र) हिटलरच्या लोकांनी ज्यूंचा छळ केला, ज्यू मारले. याच शहरात, हिटलरनं आत्महत्या केल्यानंतर, नव्हेंबर १९४५ ते ऑक्टोबर १९४६ या काळात, अत्याचार करणाऱ्या २२ जर्मन अधिकाऱ्यांवर अमेरिका, ब्रीटन,फ्रान्स, आयर्लंड आणि रशिया या देशांनी खटला चालवला.  खटल्यात हर्मन गोअरिंगला फाशी झाली. हा खटला प्रस्तुत चित्रपटाचा विषय आहे. ।। प्रथम…

Read More Read More

ट्रंप परदेशात मौज करायला जातात जागतीक राजकारण किती अस्थिर आहे, त्यात किती अनिश्चितता भरून राहिलीय याचा प्रत्यय ७ जुलै रोजी तुर्कियेची राजधानी अंकारामधे भरलेल्या नेटो परिषदेत आला.  नेटोतल्या सर्व ३२ देशांचे सरकार प्रमुख या परिषदेत तीन दिवस उपस्थित असले तरी सारं लक्ष डोनल्ड ट्रंप आणि तुर्कियेचे अध्यक्ष तय्यप एर्डोगन यांच्यावर होतं. जणू नेटोनं आपलं भवितव्य या दोघांच्या हातात सोपवलं होतं. नेटोची मुख्य चिंता आहे रशियाचं युक्रेनवरचं आक्रमण. आज युक्रेन, उद्या युरोपमधला आणखी एकादा देश, असं करत करत पुतीन सारं युरोपच…

Read More Read More

जगणं. धंदा की आनंद. केरी व्हाईट, अमेरिका. १९९१ साली त्या वारल्या. पेपरात आलं की त्यांचा जन्म १८७४ साली झाला होता. म्हणजे त्या ११६ वर्षं जगल्या. काही वर्षांनी उत्साही मंडळीनी केरीचे सर्व रेकॉर्ड तपासले. त्यांचं खरं जन्मवर्षं होतं १८८४. त्यांची १० वर्षं उगाचच वाढवली होती. जिरोएमोन किमुरा हा जपानी २०१३ साली वारला तेव्हां त्याचं वय ११६ असल्याचं जाहीर झालं. उत्साही मंडळीनी त्याचं रेकॉर्ड तपासलं. जन्माच्या तीन नोंदी होत्या. प्राथमिक शिक्षण पूर्ण केल्याच्या तीन वेगवेगळ्या नोंदी होत्या. त्यांच्या लग्नाच्या तारखा सारख्या नव्हत्या….

Read More Read More

मध्य पूर्व बदलतेय इराण युद्धानंतर मध्य पूर्वेचं रूप पालटू घातलंय. दुसऱ्या महायुद्धानंतर अमेरिकेच्या पुढाकारानं तयार झालेला मध्य पूर्वेचा राजकीय तोल आता बदलतो आहे. अमेरिका आणि आखाती देश यांच्यात अजून तरी फाटाफूट झालेली नाही पण आखाती देश आपलं पारंपरीक अमेरिकेच्या आश्रयाला रहाण्याचं धोरण बदलण्याच्या प्रयत्नात आहेत. तसे सूर आता आखाती अरब देशात कानावर येत आहेत. तिथले बिझनेसमन उघडपणे तसं बोलत आहेत. इराणबरोबर अमेरिका युद्धबंदी करार करण्याच्या खटपटीत होता तेव्हांच ओमाननं जाहीर केलं की ओमान आणि इराण एकत्रितपणे होरमुझ आखाताच्या व्यवस्थापनाचा विचार…

Read More Read More

स्टार्मरनी पंतप्रधानपद कां सोडलं?  ब्रीटनचे पंतप्रधान कीर स्टार्मर यांनी त्यांच्या कारकीर्दीला दोन वर्षं पूर्ण होण्याच्या आधीच राजीनामा दिला. लोकसभेत भक्कम बहुमत असलेल्या त्यांच्या पक्षातल्याच खासदारांनी राजीनामा द्यायला लावला, विरोधी पक्षांनी नव्हे. गेल्या १० वर्षातले ते ६ वे पंतप्रधान.  प्रत्येक पंतप्रधान आपण देशाची स्थिती सुधारणार आहोत अशी खात्री देत पदावर आरूढ झाला. स्थिती सुधारली नाही असं सत्ताधारी पक्षातल्याच लोकांना वाटलं. न सुधारलेल्या स्थितीत पुढल्या निवडणुकीत मतदार आपल्याला नाकारतील अशी भीती वाटलानं सत्ताधारी पक्षातल्याच लोकांनी आपलं नेतृत्व बदललं. कीर स्टार्मर विक्रमी बहुमत…

Read More Read More

सोशल मिडियावर बंदी ब्रीटननं १६ वर्षाखालील मुलांच्या सोशल मिडिया वापरावर बंदी घातली आहे. स्नॅपचार्ट, टिकटॉक, यूट्यूब, इन्स्टाग्रॅम, फेसबुक, एक्स हे फलाट मुलं वापरू शकणार नाहीत. तसंच चॅटजीपीटी इत्यादी चॅटबॉटही मुलांना वापरता येणार नाहीत. व्यक्तिगत मेसेजिंग करणारे व्हॉट्सॲप आणि सिग्नल ही ॲप वापरायला परवानगी आहे.  ऑस्ट्रेलियानं आधीच अशी  बंदी घातली आहे.   ब्रीटन आणि ऑस्ट्रेलियातल्या बंदीची मागणी दोन्ही देशातल्या पालकांनी केली होती. ९० टक्के पालकांनी बंदीचं स्वागत केलं आहे.  ब्रीटनमधल्या मुलामुलींमधील  मानसिक असंतुलनाची दखल समाजाला घ्यावी लागली कारण मानसीक विकारांवर उपचार…

Read More Read More

 मेलनी, मेलडी आणि मोदी नरेंद्र मोदी इटालीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलनी यांना रोममधे  भेटले. त्यांनी मेलनीना मेलडी चॉकलेट दिलं. मोदींचं वय ७५. मेलनींचं वय ४९. मोदींना मुलगी असती तर ती मेलनीच्या वयाची असती. मोदींनी गंमत केली. संबंध गोड रहावेत असा प्रयत्न चॉकटेलच्या प्रतिकाद्वारे केला.  नरेंद्र मोदी फ्रान्समधे जी७ बैठकीला गेले होते. तिथं मेलनी आल्या होत्या. तिथं त्यांची ओझरती भेट झाली. दोघंही आनंदात होते असं दृश्य दिसलं. मेलनी म्हणाल्या ‘पुन्हा भेटलोत याचा आनंद झाला’. दोघांची भेट माध्यमांच्या नजरेत भरली.  मोदीनी मेलनीना सवयीनुसार …

Read More Read More

 इराणबरोबरचं युद्ध थांबवण्यासाठी करायच्या कराराची चौकट ठरवणारा समझौता ट्रंप यांनी तयार केला आहे. या चौकटीनुसार पुढल्या ६० दिवसात करार व्हायचा आहे. ही चौकट आहे, करार नाही. ट्रंपना युद्धातून बाहेर पडायचं होतं, तेवढंच या करारामुळं शक्य झालंय. समझौत्यातली कलमं अशी. होरमुझ खाडी मुक्त होईल. इराण आणि लेबनॉनमधलं युद्ध थांबेल. इराण अणुबाँब तयार करणार नाही. इराणची गोठवलेली संपत्ती मोकळी केली जाईल. युद्धामुळं उध्वस्थ झालेला इराण पुन्हा उभा करण्यासाठी इराणला ३०० अब्ज डॉलर देणारा फंड तयार केला जाईल. इराणवरचे आर्थिक निर्बंध उठवले जातील….

Read More Read More

ही एका बैलाची गोष्ट आहे. जमिनीवर चितारलेल्या मोझाईक शैलीतल्या बैलाच्या चित्राची. हे चित्र आहे इटालीतल्या मिलान या शहरातल्या एका शॉपिंग मॉलमधलं. १८७७ साली हा मॉल त्या काळातल्या इटालियन राजानं बांधून पूर्ण केला आणि त्या वेळी हे चित्र मोझाईक पद्धतीनं जमिनीवर उतरवलं. या चित्रात एक बैल होता. बैल माजावर आला होता. त्यानं पुढले दोन पाय उचलले होते. त्याचं लिंग पूर्ण लांबीचं ताठ झालेलं आहे. बहुदा तो गायीवर आरूढ होण्याच्या तयारीत होता. मॉलमधे येणारे लोक बैलाच्या आंडावर टाच ठेवत, टाच तीन वेळा…

Read More Read More

जपानची लोकसंख्या घटतेय. १० वर्षांपूर्वी जपानमधे १२ कोटी ६० लाख लोक होते. यंदा ती संख्या १२ कोटी ३० लाख झालीय. जेवढी माणसं मरतात तेवढीच जन्माला आली तर समाजाचं गाडं ठीकठाक चालू शकतं. मृतांपेक्षा जन्मणारी जास्त झाली की लोकसंख्या वाढीचं संकट उभं रहातं.  साधारणपणे नागरिकांची संख्या संतुलित रहाण्यासाठी सरासरी स्त्रीनं सरासरी २.१ मुलांना जन्म दिला पाहिजे. जपानी सरासरी स्त्री सरासरी १.१ ते १.५ मुलांना जन्म देते. त्यामुळं माणसांची संख्या कमी होत चाललीय.  असं का होतंय? जपान श्रीमंत देश आहे. श्रीमंतीची सवय…

Read More Read More