निळू दामले

आज अफगाणिस्तानात अल कायदा शिल्लक आहे? अल कायदानं सप्टेंबर २००१मधे न्यू यॉर्कमधले ट्विन टॉवर उडवले त्या घटनेला २५ वर्षं झाली.  ओसामानं अफगाणिस्तानातून हल्ल्याचं नियोजन केल्याचं कळल्यावर अमेरिकेनं ओसामाला पकडण्यासाठी आणि अल कायदा नष्ट करण्यासाठी खूप खटाटोप केला. ओसामाला आश्रय दिला म्हणून तालिबानची राजवट नष्ट केली. अफगाणिस्तानावर आक्रमण केलं, दीड लाखाची फौज तैनात केली, अनंत हल्ले केले. अफगाणिस्तान हे अमेरिकेचं दुसरं वियेतनाम ठरलं. अमेरिकेला तालिबानसमोर नाक घासत अफगाणिस्तानातून बाहेर पडावं लागलं. रशियाला हुसकण्यासाठी अमेरिकेनं तालिबान वाढवलं. तालिबाननं अल कायदाला वाढवलं. मग…

Read More Read More

  वटवाघूळ ताजं संशोधन सांगतय की वटवाघुळाचा  जन्म युरोपात झालाय. वट वाघूळ ६.५ कोटी वर्षांपूर्वी आशिया किंवा आफ्रिकेत जन्मलं असं संशोधक मानत होते. वटवाघुळावर आजवर आशिया हक्क सांगत होता, त्याचं पेटंट आशिया मागत होतं. अरेरे.  वटवाघूळ हा शब्द कुठून आला? नेमका उगम सापडत नाही. वट म्हणजे वड किंवा वाघुळ म्हणजे वाघ असा कोणताही अर्थ लागत नाही.    बॅट या इंग्रजी शब्दाची काही मुळं सापडतात. १४ व्या शतकाच्या आधीच्या इंग्रजीत hrēremūs असा शब्द होता. हेरे म्हणजे थरथरणारा, मुस म्हणजे उंदीर. वटवाघुळाचं…

Read More Read More

व्यायामाला फाटा द्या, वजन कमी करणारं औषध घ्या…. कार्लोस कँपोज हे टेक्ससमधले फॅमिली फिजिशियन आहेत. फॅमिली डॉक्टर या नात्यानं ते नागरिकांच्या आरोग्याची चिकित्सा करून उपाययोजना सांगतात. त्यांच्याकडे येणारे पेशंट प्रामुख्यानं मधुमेह आणि लठ्ठपणा या विकारांसाठी औषधं घेतात. गेल्या सातेक वर्षांत ते टेक्ससमधे आणि इतर ठिकाणी व्याख्यानं देतात. डॉक्टर्स, नर्सेस इत्यादी लोकांचं वैद्यकी या विषयावर ते प्रबोधन करतात, अनुभवी डॉक्टर म्हणून त्याना मार्गदर्शन करतात. स्वतःच्या गावात आणि इतरत्र त्यांचं फिरणं होतं. त्यांच्या या कार्यक्रमासाठी त्यांना GLP-1s या वजन कमी करणाऱ्या औषधांच्या…

Read More Read More

दुबई तेल अवीव फ्लाईटवर काय घडलं? ३० सप्टेंबर २०२६ रोजी तेल अवीवला जाणारं फ्लायदुबई या कंपनीचं विमान दुबईवरून उडालं. ३.५ तासांचा प्रवास, १७० प्रवासी होते, बहुतेक इस्रायली होते. स्मित मच्छर आणि हम्माम अल हम्मामी हे दोन पायलट होते. विमान सुरु झाल्यावर काही वेळानं हम्मामनं खुर्चीच्या मागं ठेवलेला हातोडा हस्तगत केला आणि  स्मित मच्छरवर हल्ला केला. संकट समयी काच फोडण्यासाठी हा हातोडा ठेवलेला असतो, तो लॉक्ड नसतो, खुल्ला असतो. हल्ला झाला,स्मित कोसळला. विमान वेगानं जमिनीकडं निघालं. ३४ हजार फुटावरून झपकन १४…

Read More Read More

धर्मप्रसारासाठी एआय कॅथलिक चर्चची घसरण रोखण्यासाठी पोप लिओ यांनी चार दिवसांचा फ्रान्सचा दौरा केला.  फ्रान्सची लोकसंख्या ६.९० कोटी. फ्रान्समधल्या  २.३५ कॅथलिकांपैकी   १.८ कोटींनी धर्म सोडला. ५५ भाविक कॅथलिक उरतात. यातले दोन टक्के रविवारी नित्य नियमानं चर्चमधे जातात.  कमी अधिक प्रमाणावर युरोप व अमेरिकेत हीच स्थिती आहे. कल्पक लोक चर्चच्या उजाड इमारतींचे इतर उपयोग करू लागलेत.  पोप लिओ लुर्ड या प्रसिद्ध जुन्या चर्चमधे गेले. बालवयात धर्मगुरूंनी लैंगिक शोषण केलेल्या सहा जणांना ते भेटले.चर्चमधे उपदेशकाला मदत करण्यासाठी बालकांची नेमणूक होते. उपदेशक…

Read More Read More

नेतान्याहूंची झोप उडवणारी डॉक्युमेंटरी नॅझा (NAZA) ही डॉक्यूमेंटरी गाजते आहे, इस्रायलमधे या माहितीपटानं  धमाल उडवलीय.युवाल अब्राहम आणि रेचल सोर या इस्रायली तरूणांनी हा माहितीपट केलाय.  या पटाला व्हेनिस महोत्सवात ज्यूरींचं विशेष पारितोषिक मिळालं,  प्रेक्षकांनी वीस मिनिटं टाळ्यांचा कडकडाट केला.   तेल अविवमधे चित्रपटाच्या दिक्दर्शकांच्या घरासमोर निदर्शनं झाली. नेतान्याहू या मुलांचं नागरीकत्व काढून घेणार म्हणतातेत. कोण म्हणतात मुलांना फाशी द्या, कोण म्हणतात  जन्मठेप द्या. असं काय आहे त्या माहितीपटात? इस्रायलनं गाझात माणसं कशी मारली याची माहिती या माहितीपटात आहे. इस्रायलच्या लष्करातल्या २४…

Read More Read More

पुतीन पुन्हा राष्ट्रपती रशियाच्या लोकसभेची (ड्यूमा) निवडणूक पार पडली. आधीची  निवडणुक २०२२ साली झाली होती. तेव्हां युक्रेन युद्ध सुरु झालं नव्हतं. लोकसभेचे ४५० सदस्य असतात. पडलेल्या मतांच्या ५७.८ टक्के मतं मिळवून पुतीन यांच्या युनायटेड रशियन पार्टीनं ३५५ जागा मिळवल्या आहेत. १३ टक्के जागा मतं घेऊन कम्युनिष्ट पार्टीचे ४० सदस्य निवडून आले. सर्व पक्षांत मिळून ४९ सदस्य लष्करातले आहेत, ते युक्रेन युद्धात लढले आहेत.   १९९९ साली ऑगस्टमधे राष्ट्रपती येल्तसिन यांनी पुतीनना पंतप्रधानपदी नेमलं.  रशियात राष्ट्रपतीची निवड मतदार करतात आणि पंतप्रधान…

Read More Read More

 किस्सा खिशाचा हॅना कार्लसन पोषाख या विषयाच्या अभ्यासक, प्राध्यापक होत्या. आपल्या पोषाखाला पुरेसे खिसे कां नाहीत असा प्रश्न त्यांना दररोज कॉलेजात जाताना पडत असे. कारकडे जाताना त्या चावी विसरलेल्या असत. किंवा पैशाचं पाकीट विसरलेल्या असत किंवा आयडेंटिटी कार्ड विसरलेल्या असत. पुरुषांच्या कोटाला, पँटला, शर्टला खिसे असतात, पटकन ते खिशातून वस्तू काढतात, आपल्याला त्यासाठी पर्स काढावी लागते याचं वैषम्य त्यांना दररोज त्रास देत असे. कार्लसन यांनी खिसा या विषयाच्या अभ्यासाला सुरवात केली. पोषाख हा विषय तर त्यांना चांगलाच माहित होता. पोषाखाला…

Read More Read More

जर्मनीत देशीवादी पक्षाचा विजय  जर्मनीत सॅक्सनी अन्हाल्ट या राज्यात विधानसभा निवडणुक झाली. ८३ जागांच्या या विधानसभेत एएफडी (पर्यायी जर्मनी) या पक्षाला ३९ जागा मिळाल्या. सरकार करण्यासाठी ३ जागा कमी पडतात. सत्ताधारी सीडीयू (१५ जागा),डावा पक्ष (८जागा) यांना बरोबर घेतलं तर किंवा त्यातले आमदार फोडले तर  एएफडी सरकार स्थापन करू शकतो.  सीडीयु मध्यमार्गी उजवा आणि समाजवादी डावा पक्ष आहे. एफडी अती उजवा आहे. त्या दोन पक्षांच्या विरोधात एएफडी विजयी झालाय.(भाजप या बाबतीत मदत करू शकेल)  सॅक्सनी अन्हाल्ट जर्मनीत लोकसंख्येचा हिशोबात फक्त…

Read More Read More

पॅरिसमधल्या नोत्र दाम कॅथिड्रलच्या समोर शेक्सपियर अँड कंपनी या पुस्तकाच्या दुकानासमोर गर्दी होती. युरोपला जाळणाऱ्या उन्हातही माणसं उभी होती. त्यांना या दुकानात जायचं होतं. गर्दीत खूप तरूण मुलं मुली होती. एक मुलगी मैत्रिणीला म्हणाली ‘मी या पुस्तकांच्या दुकानात नेहमी येते. कां माहितेय? इथे शेक्सपियर येऊन लिहित बसे’ ऐकणारी मुलगी हंहं असा प्रतिसाद देत होती. शेक्सपियर अँड कंपनी हे पुस्तकाचं दुकान आहे, लायब्ररी आहे, वाचनालय आहे. दुकानाच्या वरच्या मजल्यावर छोट्या खोल्या आहेत. परगावाहून येणाऱ्या गरजू लेखकांना या खोल्या नाममात्र भाड्यानं दिल्या…

Read More Read More